สิบกว่าปีก่อน เมื่อครั้งผมเริ่มมีความคิดอ่านเป็นของตัวเองในระดับหนึ่ง มีอะไรหลายๆ อย่างที่ผมอยากดึงว่าไว้กับตัว ในฐานะนักเรียนนักศึกษา การได้ใบรับรองสักใบจากสักสถาบันที่ดูยิ่งใหญ่มีคนเก่งๆ ทำงานอยู่มากมายนั้นเป็นเรื่องที่เจ๋งมาก ผู้รู้สึกว่าตัวเองเจ๋งขึ้นมาทันที เมื่อได้ถือใบรับรองเหล่านั้น กาลเวลาเปลี่ยนไป ความคิดเปลี่ยนไป โลกที่กว้างขึ้นบอกผมได้หลายๆ อย่าง หนึ่งในนั้นคือสิ่งที่เราคิดว่าเจ๋งอาจจะไม่ได้เจ๋งขนาดนั้น หลายครั้งความเจ๋งเหล่านั้นก็ไม่ได้พาให้เราพัฒนาตัวไปได้สักเท่าใหร่กัน ผู้ใหญ่ท่านหนึ่งเคยบอกผม เมื่อผมไปนั่งบ่นถึงความผิดหวังของสถาบันที่ผมคาดหวังไว้มากมายให้ฟัง คำตอบสั้นๆ ต่อคำบ่นยาวๆ มีเพียงว่า “เข้าไปเปลี่ยนมันสิ” “เข้าไปเปลี่ยนมันสิ”….. จากความไม่สมบูรณ์ของมนุษย์ ทุกสิ่งมีจุดบอดเสมอ ทุกสิ่งมีเรื่องให้เราพร่ำบ่น ผมพบว่าความผิดพลาดไม่ได้อยู่ที่มีความบกพร่อง ความผิดพลาดมันอยู่ที่เราเลือกที่จะยอมแพ้กับความบกพร่องเหล่านั้นต่างหาก เราคาดหวังถึงสิ่งต่างๆ ในโลกนี้ เราคาดหวังกับโทรศัพท์สักเครื่องว่ามันจะทำให้เราดูดีขึ้น เราคาดหวังกับปริญญาสักใบว่ามันจะบอกว่าเราช่างทรงภูมิเสียเพียงใด ในโลกเทคโนโลยี ผมยังไม่เคยเจอโทรศัพท์ที่ดีพร้อม ในโลกการศึกษาผมยังไม่เคยพบสถาบันที่ไร้จุดบกพร่อง มันอยู่ที่เราจะรอสิ่งที่ดีพร้อม แล้วนำมาเป็นเครื่องบอกว่าเราดีพร้อม หรือในความไม่พร้อมเช่นนั้น เราจะทำให้ทุกอย่างมันดีขึ้น ด้วยมือของเรา แล้วเมื่อวันหนึ่ง เมื่อสิ่งเหล่านั้นมันดีขึ้น เราจะมองย้อนกลับไปแล้วอมยิ้มอย่างภูมิใจที่เคยได้เดินทางร่วมกับมัน
ผมว่าจะเขียนเรื่องนี้อยู่หลายครั้ง แต่มาถูกกระทุ้งอีกที่ตอนที่กระทู้ “ทำไมมีแต่คนเกลียด microsoft” ถูกขุดขึ้นมา ผมไม่ทราบแน่ว่าความเกลียดแบบนี้มันเริ่มมาจากตรงไหน แต่คงไม่เกินไปถ้าผมจะคิดว่ามันเป็นเพราะไมโครซอฟท์ “ขาย” ซอฟต์แวร์ในราคาที่คนไทยบ่นๆ กันว่าแพง ที่น่าสนใจกว่าคือ กูเกิลนั้นดูจะอยู่ฝ่ายเทพเสมอจนน่าเอียนๆ ผมเคยได้คุยกับ Vic Gundotra อยู่ครั้งหนึ่งเมื่อเขามาทัวร์เก็บความเห็นเกี่ยวกับ Android และโลกโมบายในแถบเอเซียตะวันออกเฉียงใต้นี้ (ตอนนั้นเขาแง้มเหตุผลที่ Google Maps มีภาษาไทยว่าเพราะมีคนใช้มาก “อย่างคาดไม่ถึง”) เขาถามคนในห้องว่าทำไมกูเกิลจึงอยากทำ Android และอยากให้คนใช้ Android? มีคนในห้องตอบว่า “เพราะกูเกิลเป็นคนดี” คำตอบที่กลับมา “ใช่ เราอยากเป็นคนดี … แต่สำคัญกว่านั้นคือเรามีแรงจูงใจทางเศรฐกิจ” แรงจูงใจทางเศรษฐกิจ…. ผมพบว่าคุณจะเข้าใจทุกอย่างได้ง่ายขึ้น ถ้าเรามองอะไรง่ายๆ เช่นถ้าเราตั้งคำถามว่าบริษัทยักษ์ใหญ่เช่นไมโครซอฟท์, กูเกิล, ออราเคิล หรืออโดบีนั้นทำทุกอย่างเพื่ออะไร ทุกบริษัทเป็นบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ มีการซื้อขายหุ้นกันทุกวัน กิจกรรมของบริษัทนั้นเป็นไปเพื่อผลประโยชน์สูงสุดของผู้ถือหุ้น ไม่มีอะไรยากไปกว่านั้น และผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นนั้นแทบทั้งหมดคือกำไร มีบ้างที่เป็นอย่างอื่น เช่นเมื่อครั้ง New York City Pension Funds เสนอให้กูเกิลทำตามหลักหกข้อเพื่อพิทักษ์สิทธิในการแสดงความเห็น ครั้งนั้นผู้เรียกร้องมาในนามของผู้ถือหุ้น [...]
ว่ากันว่า ในจักรวาลอันไกลแสนไกล ดาวบางดวงที่มีสิ่งที่ชีวิตอันทรงภูมิปัญญาอาศัยอยู่ไม่ต่างจากโลกเรา หากวันหนึ่งสิ่งมีชีวิตทรงภูมินั้นได้มาพบมนุษย์โลก จะต้องสงสัยว่าทำไมมนุษย์เราจึงคลั่งไคล้อะไรกับเพชรนิลจินดาทั้งหลายนัก เพราะบนดาวของพวกเขานั้น สิ่งเหล่านี้ไม่มีค่าอะไร ว่ากันว่า ชาวบ้านแถบทะเลทรายนั้นยินดีแลกทองคำมหาศาล กับบ่อน้ำแค่สักบ่อ คนกรุงเทพฯ จำนวนมากเบื่อฝนตกกัน หลายคนแอบภาวนาว่าวันหนึ่งจะไม่มีฝนอีกต่อไป ขณะที่โลกของเรานั้น นับแค่ปริมาณ “น้ำจืด” ก็เข้าขั้นวิกฤติกันเต็มที สาวๆ เกาหลีอาจจะดูน่าอิจฉาสำหรับสาวไทย แต่เกาหลีเป็นประเทศที่ประชากรขาดความสมดุลมากที่สุดประเทศหนึ่งของโลก เนื่องมาจากการทำแท้งลูกสาว!!! หลายๆ อย่างเราให้ความสำคัญกับมัน เพราะเราขาดมันเหลือเกิน หลายๆ อย่างก็มีมากมายสำหรับเราจนเรามองข้ามมันไปอย่างง่ายดาย
ความจำเลือนลางเกี่ยวกับหนังเรื่องหนึ่งลอยเข้ามาในหัวผม บทสนทนาตอนหนึ่งพูดถึงวัยเด็กชายที่รอแม่เพื่อจะมีเวลาอยู่ด้วยกันบ้าง แต่แม่ของเด็กชายทำงานหนักจนถึงเวลาดึกดื่น เด็กชายเฝ้ารอเวลาที่แม่จะกลับบ้านจนดึกดื่น แล้วแม่ก็กลับบ้านมาจริงๆ แต่เด็กชายก็แกล้งทำเป็นหลับ ปล่อยให้แม่ของเขาเฝ้ามองเขา เราหลายๆ คนเองก็ทำอย่างนั้น เราอยากได้รับความสนใจในเวลาที่เราอยากให้อีกคนหนึ่งมาสนใจ แม้ว่าเวลาที่ล่วงเลยไปไม่ได้ทำให้ความอยากได้รับการใส่ใจนั้นลดน้อยลง แต่ความคิดที่แปลกประหลาดของมนุษบ์ก็ทำให้เรา แสดงท่าทีเมินเฉยต่อความใส่ใจเหล่านั้นไปเมื่อเราไม่ได้รับความใส่ใจนั้นในเวลาที่เราคาดหวัง อาจจะเป็นเพราะความโกรธ ความยิ่ง หรืออาจจะไม่ใช่อะไรเลย…