คนเรามีสิ่งที่เราเลือกไม่ได้มากมาย บางครั้งเราก็เป็นเพียงตัวแปรหนึ่งในตัวแปรนับในถ้วนแห่งจักรวาล เราพร่ำบนถึงความไม่ยุติธรรมต่างๆ มากมายในชีวิต เรารู้สึกว่าเราถูกกำหนดอย่างไม่เป็นธรรม แต่ถ้าเราเลือกได้ เราจะเลือกได้จริงหรือ แต่ถ้าเราต้องเป็นคนเลือก เราจะแบกรับความผิดชอบจากการตัดสินใจที่เราเคยพร่ำบ่นได้จริงหรือ และบางทีเมื่อเรามองเวลาผ่านไป เรื่องราวที่เราไม่ได้ตัดสินใจ ไม่ได้เลือก มันคงไม่ยุติธรรมกับใครสักคนบนโลกนี้ แต่บางที ความยุติธรรมที่สุดคือเราไม่ต้องแบกรับเรื่องราวทั้งหมดไว้เอง
ข้ามกาลเวลา ข้ามวัฒนธรรม ไม่มีปีพ.ศ. ความเห็นแก่ตัวคืออะไร การทำทุกอย่างเพื่อให้ได้มาเป็นการเห็นแก่ตัวไหม การยอมทนกับความลับที่ต้องเก็บไว้อยู่กับตัวเองเป็นความเสียสละไหม ถ้ามองการยอมทนกับความลับเป็นความเสียสละ ในมุมนี้ “พี่มาก” ยิ่งใหญ่มาก อาจจะมากกว่านางนากเอง แว๊บเดียวที่รู้ก็ตัดสินใจได้ และเก็บทุกอย่างไว้กับตัวเอง ฉากสวนสนุก เหมือนยกมาเรื่องเพื่อนสนิท เลยรู้สึกขัดใจทั้งฉาก ผมอาจจะเส้นลึกไปหน่อย แต่มุกไม่ขำมีมาเรื่อยๆ แต่โดยรวมๆ ทั้งเรื่องลืนไหลดี คนแปลกแยก เป็นแพะง่ายมาก ทั้งในหนังและโลกความเป็นจริง
ผมเดินไปตาม Marina Bay ในสิงคโปร์ จุดที่เป็นสัญลักษณ์แห่งทุนนิยมมหาศาลแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จุดที่ความโลภ วัตถุ และการพนันมาอยู่รวมกันในวงกลมเล็กๆ รอบแอ่งน้ำแห่งนี้ แสงไฟสาดไปตามเมือง เข้ากับเพลงจากวงออเครสตร้าที่ถูกจ้างมาบรรเลงอัดไว้ให้เข้ากับจังหวะของแสงไฟ ไม่มีธรรมชาติ ไม่มีต้นไม้ ไม่มีความจริง แม่น้ำที่ล้อมกรอบด้วยแนวตลิ่งคอนกรีต พื้นดินที่ถูกถมด้วยงานวิศวกรรรม และแสงไฟที่ได้จากการเผาไหม้เชื้อเพลิงมหาศาล แต่นาทีหนึ่ง ผมรู้สึกว่ามันสงบและสวยงาม เราจะเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าอะไร ความหลงไหลในทุนนิยม ความหลงไหลในวัตถุ หรือความสร้างสรรค์แห่งมนุษยชาติ เราควรจะรังเกียจมัน เราควรจะด่าว่ามันว่ามันเป็นความเลวร้าย หรือเราควรจะหยุดความเกลียดที่สร้างมาแต่หนไหน แล้วมองความงามที่สร้างสรรค์โดยเพื่อนร่วมโลกของเราเองที่ทำงานอย่างหนัก แล้วมองความสร้างสรรค์นี้ด้วยความชื่นชม เวลาผ่านไปห้านาที การแสดงจบลง ผมสงสัยกับตัวเองว่าการนั่งเครื่องบิน ขึ้นรถไฟฟ้า มาดูแสงไฟ มันก็เป็นความงามไม่ต่างจากการลุยป่า เข้าดง เพื่อไปชมน้ำตกอย่างนั้นหรือ ทุนนิยมนี่มันเหี้ยจริงๆ
ในเรื่อง Batman ภาค Nolan เราได้พบกับการ “คืนความดี” ให้กับแบตแมนในท้ายที่สุด หลังจากต้องจมกับความผิดที่ตัวเองไม่ได้ก่ออยู่ถึงแปดปี เมื่อดูเรื่องราวดำเนินไป เราอาจจะตั้งคำถามกับตัวเองว่าถ้าเป็นเรา จะทนแบบแบตแมนได้หรือไม่ เราเริ่มรู้สึกเกลียดเมืองนี้ที่ช่างใจดำกับคนที่สละทุกอย่าง จมอยู่ในความผิด คนเมืองนี้ไม่เพียงเลือกที่จะลืมความดีที่แบตแมนเคยทำ แต่กลับไล่ล่าอย่าไงลดละ แต่ในมุมหนึ่งหากเรามองกลับไป สิ่งที่ฮีโร่ทำคือการใส่ภาพอันเลวร้ายของตัวเองใส่ให้กับคนทั้งเมือง เขาเลือกเส้นทางนั้นเอง มันควรหรือที่เราจะเอามาตรความดีจากมุมที่เราอยู่ไปวัดมุมที่ชาวเมืองในเรื่องไม่มีวันได้รับรู้ ในภาพหากมองภาพเราเองเป็นผู้เสียสละ เป็นผู้รับความเลวร้ายเอาไว้ เราคงบอกมไม่ได้ว่ามันยุติธรรมสำหรับเรา แต่เราก็คงไปบอกว่าคนอื่นเลวร้ายที่มองไม่เห็นความพยายามของเราที่จะรับความเลวร้ายไว้เช่นกัน สำหรับแบตแมนแล้วก๊อตแธมผิดอะไร?